विदेशबाटै प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्र: अनलाइन निवेदनदेखि परराष्ट्रको प्रमाणीकरणसम्म
नेपाल प्रहरीले चारित्रिक प्रमाणपत्र अनलाइन मात्र जारी गर्छ र हार्ड कपी दिँदैन। विदेशमा रहेका नेपालीले के कागज बुझाउने र कन्सुलर सेवा विभागबाट कसरी प्रमाणित गराउने भन्ने व्याख्या।

यस लेखमा
यो लेख सामान्य जानकारीका लागि हो, कुनै व्यक्ति वा मुद्दाका लागि कानुनी सल्लाह होइन। आफ्नो विषयमा निर्णय लिनुअघि कानुन व्यवसायीसँग परामर्श गर्नुहोस्।
विदेशमा भिसा, स्थायी बसोबास, नागरिकता वा रोजगारीका लागि निवेदन दिँदा धेरै देशले नेपालबाट जारी ‘पुलिस क्लियरेन्स’ अर्थात् प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्र माग्छन्। यो प्रमाणपत्र नेपाल प्रहरीको अपराध अनुसन्धान विभागअन्तर्गतको प्रणालीबाट अनलाइन जारी हुन्छ, त्यसैले विदेशमा बसेरै निवेदन दिन सकिन्छ।
कहाँ र कसरी निवेदन दिने ?
अपराध अनुसन्धान विभागको वेबसाइटअनुसार नेपाल प्रहरीले अनलाइन निवेदन दिने स्वदेशी तथा विदेशी नागरिकलाई चारित्रिक प्रमाणपत्र उपलब्ध गराउँछ। निवेदन opcr.nepalpolice.gov.np मा खाता खोलेर दिनुपर्छ। लन्डनस्थित नेपाली राजदूतावासले पनि आफ्नो पृष्ठमा यही अनलाइन प्रणालीको लिंक दिएको छ।
विदेशमा रहेका नेपालीले के बुझाउने ?
विभागको जानकारी पृष्ठअनुसार विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकले राहदानीको पृष्ठ २, ३ र ३१ तथा नेपाल अध्यागमनबाट अन्तिम पटक बाहिरिँदाको छाप लागेको पृष्ठ, नागरिकताको प्रतिलिपि, विवाहित भए विवाह दर्ताको प्रतिलिपि र हालसालै खिचिएको पासपोर्ट साइजको रंगीन फोटो अपलोड गर्नुपर्छ। नेपालमा रहेका विदेशी नागरिक र शरणार्थीका लागि छुट्टै सूची छ।
विदेशी नागरिकता लिइसकेका पूर्वनेपाली विदेशी नागरिककै रूपमा निवेदन दिन्छन्। त्यसका लागि म्याद नसकिएको राहदानीको स्क्यान, नेपालमा नभए नेपाल आउँदा–जाँदाको छाप भएको पृष्ठ, नेपालमै बसिरहेको भए मान्य भिसा र हालसालैको रंगीन फोटो चाहिने विभागको पृष्ठमा उल्लेख छ। अपलोड गर्दा नाम, जन्ममिति र राहदानी नम्बर कागजातसँग ठ्याक्कै मिलाउनु महत्त्वपूर्ण छ, किनकि पछि परराष्ट्र मन्त्रालयको प्रमाणीकरणमा पनि यही विवरण जाँचिन्छ। थप जानकारीका लागि विभागले chalchalan@nepalpolice.gov.np इमेल, +९७७ ०१–५७१९८६५ फोन नम्बर र ९८५१२८५९२० मोबाइल नम्बर दिएको छ। मोबाइलमा आइतबारदेखि बिहीबारसम्म बिहान १० देखि साँझ ५ बजेसम्म र शुक्रबार बिहान १० देखि दिउँसो ३ बजेसम्म सम्पर्क गर्न सकिने उल्लेख छ। नेपालको समय र आफू बसेको देशको समयबीचको फरक ध्यानमा राख्नुपर्छ।
कति दिन लाग्छ र कसरी पाइन्छ ?
नेपाल प्रहरीको बारम्बार सोधिने प्रश्नअनुसार निवेदकको विवरण कुनै शंकास्पद व्यक्तिसँग नमिलेमा सार्वजनिक बिदाबाहेक निवेदन दिएको मितिले २–३ दिनभित्र प्रमाणपत्र पाइन्छ। प्रहरीले हार्ड कपी दिँदैन; निवेदकले आफ्नै आईडीबाट लगइन गरी प्रमाणपत्र डाउनलोड गरेर रंगीन प्रिन्ट गर्नुपर्छ। विवरण कुनै शंकास्पद व्यक्तिसँग मिलेमा निवेदन रोकिन्छ र नागरिकताको प्रतिलिपि र आवेदन आईडीसहित प्रहरी प्रधान कार्यालयको चालचलन शाखामा सम्पर्क गर्नुपर्छ। डाउनलोड नभए अर्को ब्राउजर वा ‘इन्कग्निटो’ मोड प्रयोग गर्न सुझाइएको छ।
परराष्ट्र मन्त्रालयको प्रमाणीकरण
केही देश वा निकायले प्रहरी प्रमाणपत्र परराष्ट्र मन्त्रालयबाट प्रमाणित भएको माग्छन्। कन्सुलर सेवा विभागले यसका लागि att.nepalconsular.gov.np मा छुट्टै अनलाइन प्रणाली चलाएको छ। त्यहाँ पहिले प्रमाणपत्रमा नाम, ठेगाना, राहदानी र नागरिकता नम्बर सही छन् कि छैनन् भनी जाँच्न भनिएको छ; गलत भए नयाँ प्रमाणपत्र लिएर मात्र निवेदन दिनुपर्छ।
प्रणालीमा प्रमाणपत्रको डिस्प्याच नम्बर र जन्ममिति (ईस्वी) राखेपछि रेफरेन्स नम्बर र तिर्नुपर्ने रकम देखिन्छ। रेफरेन्स नम्बर टिपेर राख्नुपर्छ, किनकि प्रमाणित प्रमाणपत्र डाउनलोड गर्न त्यही चाहिन्छ। भुक्तानी कनेक्टआईपीएस, खल्ती, इसेवा जस्ता गेटवे वा ग्लोबल आईएमई बैंकको भौचरबाट गर्न सकिन्छ। विभागले जाँचेपछि सामान्यतया एक कार्यदिनपछि स्वीकृत हुने र प्रमाणित प्रमाणपत्रमा डिस्प्याच नम्बरमाथि विभागको छाप देखिने पोर्टलमा उल्लेख छ। विवरण नमिलेमा एसएमएसमार्फत अस्वीकृत भएको जानकारी आउँछ र भुक्तानी गर्दैमा स्वीकृति निश्चित हुँदैन।
राजदूतावासको भूमिका
आफू बसेको देशले नेपाली नियोगको प्रमाणीकरण पनि माग्न सक्छ। लन्डनस्थित नेपाली राजदूतावासको पृष्ठले प्रमाणपत्रको रंगीन प्रतिलिपि र प्रतिलिपिसहित प्रमाणीकरण सेवा दिने र त्यसको दस्तुर ७५ पाउन्ड रहेको उल्लेख गरेको छ। हङकङ परिचयपत्र भएकाहरूका लागि छुट्टै सिफारिस प्रक्रिया पनि त्यहाँ छ। बेलायती नागरिकता लिइसकेकाहरूलाई सोही पृष्ठले नेपालस्थित आफ्नो नागरिकता भएको देशको दूतावास, उदाहरणका लागि काठमाडौंस्थित बेलायती दूतावाससँग पनि सम्पर्क गर्न सकिने जनाएको छ। अन्य देशमा बस्नेले आफ्नो नियोगको पृष्ठ हेर्नुपर्छ।
कुन देशले कुन तहको प्रमाणीकरण माग्छ भन्ने कुरा प्रमाणपत्र माग्ने निकायको निर्देशनमा भर पर्छ। त्यसैले निवेदन दिनुअघि त्यो निर्देशन पढ्नु र विभाग वा नियोगमा सोध्नु समय बचाउने उपाय हो। विभागको टोल फ्री नम्बर ११५२ र इमेल consularadmin@mofa.gov.np हो।
स्रोत
प्राथमिक स्रोत
- चालचलन प्रमाणपत्रसम्बन्धी थप जानकारी — अपराध अनुसन्धान विभाग, नेपाल प्रहरी
- बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू — नेपाल प्रहरी
- प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्र प्रमाणीकरण — कन्सुलर सेवा विभाग
- Police Clearance Certificate — नेपाली राजदूतावास, लन्डन





